Điện mặt trời mái nhà năm 2026: Hơn 130.000 hệ thống và cơ hội tiết kiệm chi phí điện
Năng lượng xanh | Cập nhật tháng 10/2026
Điện mặt trời mái nhà đang trở thành một giải pháp đáng chú ý đối với hộ gia đình và doanh nghiệp tại Việt Nam. Theo số liệu EVN được công bố trong năm 2026, số lượng hệ thống điện mặt trời mái nhà đã vượt mốc 130.000, với tổng công suất lắp đặt trên 11.000 MWp.
Hơn 130.000 hệ thống trên toàn quốc
Theo số liệu EVN tổng hợp đến hết tháng 7/2026, cả nước ghi nhận 130.811 hệ thống điện mặt trời mái nhà, tổng công suất trên 11.200 MWp. Sản lượng điện mặt trời mái nhà bán lên lưới trong 7 tháng đầu năm đạt trên 6,6 tỷ kWh.
Đến hết tháng 8/2026, một số thông tin cập nhật của EVN cho biết số hệ thống điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ đã đạt 134.410, tổng công suất lắp đặt trên 11.450 MWp.
Những con số này cho thấy mô hình điện mặt trời mái nhà không còn giới hạn ở các dự án quy mô lớn. Hộ gia đình, nhà xưởng, trung tâm thương mại và nhiều cơ sở sản xuất đang quan tâm đến việc tận dụng diện tích mái để tạo nguồn điện tại chỗ.
Tự sản xuất, tự tiêu thụ: Giá trị lớn nhất nằm ở điện dùng được
Về bản chất, hệ thống điện mặt trời mái nhà giúp chuyển đổi ánh sáng mặt trời thành điện năng để phục vụ nhu cầu sử dụng tại chính công trình. Khi hệ thống phát điện trùng với thời điểm tiêu thụ, lượng điện mua từ lưới có thể giảm xuống.
Đối với doanh nghiệp hoạt động vào ban ngày, điện mặt trời mái nhà có thể hỗ trợ giảm một phần chi phí điện vận hành. Đối với hộ gia đình, hệ thống có thể cung cấp điện cho các thiết bị sinh hoạt trong thời gian có nắng.
Hiệu quả thực tế phụ thuộc vào công suất lắp đặt, hướng và độ nghiêng mái, mức độ che bóng, chất lượng thiết bị, thói quen sử dụng điện và biểu giá điện áp dụng. Vì vậy, không nên đánh giá hiệu quả chỉ bằng công suất tấm pin hoặc lời quảng cáo về thời gian hoàn vốn.
Cơ chế bán điện dư có thêm điều chỉnh
Nghị định 58/2025/NĐ-CP đặt nền tảng cho cơ chế phát triển điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ. Sau đó, Nghị định 243/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số quy định liên quan, trong đó có cơ chế mua bán sản lượng điện dư.
Việc bán điện dư không có nghĩa mọi hệ thống đều được tự do bán toàn bộ sản lượng điện phát ra. Đối tượng, điều kiện đấu nối, công suất, thủ tục thông báo và giới hạn sản lượng phải thực hiện theo quy định áp dụng cho từng trường hợp.
Do đó, trước khi đầu tư, chủ công trình cần kiểm tra quy định hiện hành và làm việc với đơn vị điện lực, cơ quan chức năng tại địa phương để xác định phương án phù hợp.
Những yếu tố cần tính toán trước khi lắp đặt
- Nhu cầu tiêu thụ điện thực tế theo từng khung giờ.
- Diện tích mái, kết cấu chịu lực và khả năng chống thấm.
- Chất lượng tấm pin, inverter, hệ thống bảo vệ và thiết bị giám sát.
- Khả năng đấu nối và yêu cầu an toàn điện, phòng cháy chữa cháy.
- Chi phí bảo trì, vệ sinh, thay thế thiết bị và bảo hành.
- Phương án có hoặc không có hệ thống pin lưu trữ.
Đặc biệt, hệ thống pin lưu trữ có thể giúp sử dụng một phần điện mặt trời vào buổi tối hoặc khi nguồn phát giảm. Tuy nhiên, khoản đầu tư này cần được tính toán riêng vì làm tăng chi phí ban đầu và cần có phương án vận hành phù hợp.
Cơ hội phát triển thị trường dịch vụ năng lượng
Sự gia tăng của điện mặt trời mái nhà tạo nhu cầu đối với các dịch vụ khảo sát, thiết kế, thi công, bảo trì, giám sát hiệu suất và tư vấn tối ưu hóa tiêu thụ điện. Đây là những mắt xích quan trọng giúp thị trường phát triển theo hướng chuyên nghiệp thay vì chỉ tập trung vào hoạt động bán thiết bị.
Điện mặt trời mái nhà không đơn thuần là một khoản đầu tư thiết bị. Giá trị của hệ thống nằm ở khả năng tạo ra điện đúng thời điểm công trình cần sử dụng, giảm chi phí mua điện và hỗ trợ mục tiêu phát triển bền vững.