Năng lượng tái tạo tại Việt Nam: 30,5 tỷ kWh điện xanh trong 8 tháng năm 2026
Năng lượng tái tạo đang trở thành một trong những trụ cột quan trọng trong chiến lược bảo đảm an ninh năng lượng và chuyển đổi xanh của Việt Nam. Từ điện mặt trời, điện gió đến sinh khối và điện từ chất thải, các nguồn năng lượng này ngày càng có vai trò lớn trong cơ cấu cung ứng điện quốc gia.
30,5 tỷ kWh điện từ năng lượng tái tạo
Theo số liệu vận hành hệ thống điện do ngành điện công bố, trong 8 tháng đầu năm 2026, sản lượng điện từ năng lượng tái tạo đạt khoảng 30,5 tỷ kWh, chiếm 12,9% tổng sản lượng điện sản xuất và nhập khẩu toàn hệ thống.
Trong đó, điện mặt trời đóng góp khoảng 19,3 tỷ kWh, điện gió đạt khoảng 10,09 tỷ kWh. Đây là hai nguồn điện tái tạo có đóng góp đáng kể trong cơ cấu nguồn điện hiện nay.
Tuy nhiên, nhiệt điện than vẫn chiếm tỷ trọng lớn. Điều này cho thấy quá trình chuyển dịch năng lượng không thể diễn ra chỉ bằng việc xây dựng thêm các nhà máy điện gió và điện mặt trời. Hệ thống còn cần lưới truyền tải, nguồn điện linh hoạt và công nghệ lưu trữ để bảo đảm cung cấp điện ổn định.
Mục tiêu dài hạn đến năm 2030 và 2050
Quy hoạch điện VIII điều chỉnh được phê duyệt tại Quyết định 768/QĐ-TTg ngày 15/4/2025 đặt mục tiêu phát triển mạnh các nguồn điện tái tạo. Tỷ lệ năng lượng tái tạo không bao gồm thủy điện trong tổng sản lượng điện được định hướng đạt khoảng 28–36% vào năm 2030 và 74–75% vào năm 2050.
Quy hoạch cũng đặt mục tiêu đến năm 2030 có 50% tòa nhà công sở và 50% nhà dân sử dụng điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ. Đây là định hướng thúc đẩy mô hình sản xuất điện phân tán, tận dụng diện tích mái nhà và giảm áp lực cho hệ thống truyền tải.
Cơ hội đi cùng thách thức
Việt Nam có lợi thế về bức xạ mặt trời, đường bờ biển dài và tiềm năng gió lớn. Những yếu tố này tạo điều kiện phát triển các dự án điện mặt trời, điện gió trên bờ và ngoài khơi.
Dù vậy, điện mặt trời và điện gió phụ thuộc vào điều kiện thời tiết. Sản lượng có thể thay đổi theo giờ, theo mùa và theo khu vực. Nếu nguồn điện phát triển nhanh hơn khả năng tiếp nhận của lưới điện, nguy cơ quá tải và hạn chế công suất có thể xuất hiện.
Vì vậy, phát triển năng lượng tái tạo cần đi cùng đầu tư lưới điện, hệ thống pin lưu trữ, dự báo phụ tải và cơ chế thị trường điện phù hợp.
Chuyển dịch năng lượng là một quá trình dài hạn
Con số 30,5 tỷ kWh cho thấy năng lượng tái tạo đã trở thành một thành phần đáng kể trong hệ thống điện Việt Nam. Giai đoạn tiếp theo sẽ không chỉ là cuộc đua về công suất lắp đặt, mà còn là bài toán về hiệu quả vận hành, khả năng lưu trữ, truyền tải và sử dụng điện sạch.
Muốn xây dựng một nền kinh tế xanh, Việt Nam cần phát triển đồng bộ từ nguồn phát, hạ tầng điện đến doanh nghiệp và người tiêu dùng.
Nguồn tham khảo: EVN, tình hình hoạt động 6 tháng và 8 tháng năm 2026; Quyết định 768/QĐ-TTg.